Mały ZUS Plus pozwala przedsiębiorcom prowadzącym działalność na mniejszą skalę opłacać składki społeczne od dochodu uzyskanego w poprzednim roku. Dla kogo jest dostępny? Przede wszystkim dla przedsiębiorcy, którego roczny przychód nie przekroczył 120 000 zł i który prowadził firmę przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku. To, ile wynosi pomniejszony ZUS, zależy od indywidualnego dochodu. W 2026 roku podstawa wymiaru składek nie może być niższa niż 1441,80 zł ani wyższa niż 5652 zł. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej.
Najważniejsze informacje w skrócie:
Mały ZUS Plus dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, a nie składki zdrowotnej.
Podstawowy limit przychodu z działalności za poprzedni rok wynosi 120 000 zł. Przy działalności prowadzonej tylko przez część roku jest obliczany proporcjonalnie.
Wysokość składek zależy od przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, przy czym obowiązuje ustawowa dolna i górna granica podstawy.
Od 2026 roku z ulgi można korzystać przez maksymalnie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności.
Ulga na start, preferencyjne składki przez 24 miesiące i Mały ZUS Plus to odrębne rozwiązania, z których korzysta się kolejno po spełnieniu właściwych warunków.
Określenie mały ZUS bywa używane w odniesieniu do różnych ulg składkowych. Tutaj chodzi o Mały ZUS Plus, który pozwala powiązać składki społeczne z dochodem osiągniętym z działalności w poprzednim roku.
Dla kogo przygotowano to rozwiązanie? Dla osoby fizycznej prowadzącej działalność na niewielką skalę. Liczą się łącznie przychód, liczba dni prowadzenia firmy i brak ustawowych wyłączeń. Sam niski dochód nie wystarczy po przekroczeniu limitu przychodu.
Mały ZUS Plus obejmuje składki emerytalną, rentowe, wypadkową i dobrowolną chorobową. Nie obniża składki zdrowotnej. Niższe wpłaty społeczne mogą oznaczać niższe świadczenia, na przykład emeryturę lub zasiłek chorobowy.
Prawo do ulgi w danym roku ustala się na podstawie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągniętego w roku poprzednim. Ustawowy limit wynosi 120 000 zł, jeżeli firma działała przez cały rok. Do skorzystania z preferencji w 2026 roku bierze się zatem pod uwagę przychód uzyskany w 2025 roku.
Gdy działalność była rozpoczęta, zakończona albo zawieszona w ciągu roku, próg zmniejsza się proporcjonalnie. Kwotę 120 000 zł dzieli się przez liczbę dni poprzedniego roku i mnoży przez liczbę dni prowadzenia firmy. Przykładowo przy 180 dniach działalności w 2025 roku granica wynosi 59 178,08 zł.
Firmę trzeba prowadzić przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku. Warto przy tym odróżnić przychód służący do sprawdzenia limitu od dochodu używanego do obliczenia podstawy.
Pomniejszony ZUS nie przysługuje każdemu, kto mieści się w progu przychodowym. Wykluczona jest między innymi osoba, która w poprzednim roku prowadziła firmę krócej niż 60 dni albo ma jeszcze prawo do preferencyjnych składek dla nowych przedsiębiorców.
Wyłączenie dotyczy także przedsiębiorcy wykonującego dla byłego lub obecnego pracodawcy czynności realizowane wcześniej na etacie. Ulga nie jest też przeznaczona między innymi dla wspólników spółek jawnych, komandytowych, partnerskich i jednoosobowych spółek z o.o., jeśli w poprzednim roku prowadzili również taką pozarolniczą działalność.
Wykluczenie obejmuje ponadto przedsiębiorcę, który rozliczał się kartą podatkową i jednocześnie korzystał ze zwolnienia sprzedaży z VAT. O prawie do preferencji zawsze decyduje spełnienie wszystkich przesłanek.
Podstawa wymiaru składek odpowiada połowie przeciętnego miesięcznego dochodu z działalności w poprzednim roku. Najpierw roczny dochód należy podzielić przez liczbę dni prowadzenia firmy, a wynik pomnożyć przez 30. Następnie otrzymaną wartość mnoży się przez współczynnik 0,5. W obliczeniach stosuje się zaokrąglenia przewidziane w przepisach.
Składki społeczne zaliczone do kosztów lub odliczone od dochodu trzeba odpowiednio doliczyć. U ryczałtowców dochód przyjmowany do kalkulacji odpowiada połowie przychodu.
W 2026 roku minimalna podstawa wynosi 1441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia, a maksymalna – 5652 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Wynik poniżej lub powyżej tych granic zastępuje się odpowiednio dolną albo górną wartością.
To, ile wynosi Mały ZUS Plus, zależy od podstawy, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i stopy składki wypadkowej. Składki na Fundusz Pracy co do zasady nie opłaca się, gdy podstawa obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jest niższa od minimalnego wynagrodzenia.
Przy najniższej podstawie 1441,80 zł same składki społeczne wynoszą około 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i przy stopie wypadkowej 1,67%. Bez składki chorobowej będzie to około 420,86 zł. Są to kwoty orientacyjne – płatnika może obowiązywać inna stopa ubezpieczenia wypadkowego.
Do tej sumy trzeba dodać składkę zdrowotną obliczoną według zasad właściwych dla wybranej formy opodatkowania. Mały ZUS Plus jej nie obniża. Dlatego planując miesięczne koszty firmy, należy uwzględnić całe zobowiązanie wobec ZUS, a nie tylko część społeczną objętą ulgą.
Ulga na start pozwala przez sześć pełnych miesięcy nie opłacać składek społecznych. Następnie przedsiębiorca może przez 24 pełne miesiące korzystać z preferencyjnych składek, których minimalną podstawą jest 30% minimalnego wynagrodzenia.
Mały ZUS Plus to odrębne rozwiązanie. Nie można stosować go razem z ulgą na start ani preferencyjnym ZUS-em. Pomniejszony ZUS zależny od dochodu może obowiązywać dopiero po zakończeniu wcześniejszych preferencji, jeśli firma spełnia wymagane kryteria.
Kolejność ulg może zatem wyglądać następująco:
ulga na start – przez sześć pełnych miesięcy bez składek społecznych,
preferencyjne składki – przez 24 pełne miesiące,
Mały ZUS Plus – po zakończeniu wcześniejszych preferencji i spełnieniu jego warunków,
standardowe składki – po utracie prawa do ulgi albo wykorzystaniu dostępnego okresu.
Od 1 stycznia 2026 roku przedsiębiorca może korzystać z Małego ZUS Plus przez maksymalnie 36 miesięcy kalendarzowych w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia pozarolniczej działalności. Każdy miesiąc, w którym firma była prowadzona lub ulga obowiązywała choćby przez jeden dzień, jest liczony jako pełny miesiąc.
Od 2026 roku rozpoczyna się nowy okres uprawnień niezależnie od wcześniejszego korzystania z ulgi. Po wykorzystaniu 36 miesięcy przedsiębiorca opłaca pełne składki do końca danego okresu 60 miesięcy. Niewykorzystane miesiące nie przechodzą na kolejny okres.
Prawo do ulgi ocenia się co roku. Przekroczenie progu przychodu może oznaczać powrót do standardowych zasad przed wykorzystaniem 36 miesięcy.
Przedsiębiorca powinien wyrejestrować się z dotychczasowym kodem i zgłosić z kodem rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92. Służą do tego formularze ZUS ZWUA i ZUS ZUA, a przy samym ubezpieczeniu zdrowotnym – ZUS ZZA.
Co do zasady dokumenty należy przekazać do 31 stycznia danego roku. Jeżeli prawo do ulgi powstaje później, na przykład po zakończeniu preferencyjnych składek, rozpoczęciu albo wznowieniu działalności po 24 stycznia, termin wynosi siedem dni od zaistnienia zmiany. Niedotrzymanie właściwego terminu może zostać potraktowane jako rezygnacja z ulgi w danym roku.
W dokumentach rozliczeniowych podaje się roczny przychód, dochód, formę opodatkowania i ustaloną podstawę. Obliczenia warto sprawdzić w kalkulatorze ZUS lub z księgowym.
Po wykorzystaniu ulgi przedsiębiorca przechodzi na standardowe zasady. W 2026 roku minimalna podstawa składek społecznych wynosi wtedy 5652 zł. Konieczna jest zmiana kodu ubezpieczenia.
Tak samo działa utrata warunków, na przykład przekroczenie progu przychodu. Wyższe obciążenia warto wcześniej ująć w budżecie firmy. W kolejnym okresie 60 miesięcy ulga może znów przysługiwać, jeśli przedsiębiorca spełni jej warunki.
Niższe składki ułatwiają zarządzanie kosztami, a sprawne płatności wspierają sprzedaż. W eService zapewniamy rozwiązania do przyjmowania płatności bezgotówkowych stacjonarnie, mobilnie i online. Oferujemy terminale dopasowane między innymi do handlu, usług i gastronomii. Nasze rozwiązania usprawniają obsługę kupujących, a usługę można dobrać do skali i sposobu prowadzenia sprzedaży.
Niniejsza informacja została przygotowana wyłącznie w celach informacyjnych i nie stanowi porady prawnej, opinii prawnej ani wiążącej interpretacji przepisów prawa. Przed podjęciem jakichkolwiek działań zaleca się przeprowadzenie analizy konkretnego stanu faktycznego oraz uzyskanie indywidualnej porady prawnej.